HỘI THƠ

Hội Thơ đua với hội làng

Bao nhiêu thi sĩ mơ màng du xuân

Túi đeo toàn chữ với vần

Lơ mơ tứ lạ, bần thần dáng xinh

Gió xuân nồng nã đa tình

Dìu mây say khướt, mái đình ngả nghiêng

Đỏ xanh rộn rã trống chiêng

Mưa xuân phơi phới, tháng giêng nõn nà

Một rừng thơ phú bung ra

Chữ câu giăng mắc í a khắp làng

Com ple, cà vạt thật sang

Áo the, khăn xếp rộn ràng hội Thơ

Khi thì thầm trong lơ mơ

Lúc hăng chém gió, tung thơ, lên đồng...

Bao nhiêu hạt mưa chưa chồng

Ríu nhau chết lặng trên không đứng nhìn

Phải đâu trăm, chục, vạn, nghìn

Một câu thơ đã yêu tin lắm rồi

Hội Thơ không đến thì thôi

Đến thì đờ đẫn đứng ngồi mà say…

              Mùng Mười, tháng Giêng, Bính Thân

NĂM DẬU NÓI CHUYỆN GÀ

(Trả lời phỏng vấn Đài Phát thanh truyền hình Phú Thọ của ông

Đỗ Xuân Thu - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp VHNT Phú Thọ)

1. Phóng viên: Trong đời sống của con người, con gà gắn bó gần gũi như thế nào?

          Ông Đỗ Xuân Thu:

          + Về mặt tinh thần:

- Trong văn hóa phương Đông, gà là một trong 12 con giáp với biểu tượng Dậu; nằm trong lục súc (ngựa, trâu, dê, chó, lợn, gà).

- Gắn chặt với nhiều hệ thống tín ngưỡng và thờ cúng tôn giáo với tư cách là lễ vật (vật hiến tế hay vật tế thần).

- Tiếng gà trống gáy là tiếng đồng hồ báo thức cho con người ở những vùng quê êm ả.

+ Về mặt vật chất: Con gà đem lại đem lại nhiều lợi ích về kinh tế cho con người, nhất là thực phẩm (trứng gà, thịt gà), dược phẩm (trứng gà dưỡng da, bồi dưỡng người ốm, cạo gió), đồ dùng hàng ngày (lông gà làm chổi, quạt, áo lông, quả cầu…), phân gà làm phân bón (cây ớt, cây thuốc lá rất ưa loại phân gà).

2. Phóng viên: Xin ông cho biết những đặc tính tốt của con gà?

Ông Đỗ Xuân Thu:

Đó là tính bầy đàn, mắn đẻ, siêng năng, chịu khó.      

3. Phóng viên: Trong quan niệm dân gian Việt Nam, con gà tượng trưng cho điều gì?

Ông Đỗ Xuân Thu:

- Cho điều tốt lành. Gà gáy sáng gọi mặt trời lên, ngày mới tới, xua đi đêm tối, trừ tà ma…

- Cho 5 đức tính tốt của người quân tử: Văn (cái mào đỏ tựa mũ cánh chuồn của quan văn, bộ lông sặc sỡ như văn công); Võ (mỏ nhọn cong như kiếm, cựa gà bén nhọn như gươm - vũ khí để đấu chọi), Dũng (không sợ địch thủ, sẵn sàng giao chiến), Nhân (có cái ăn thì gọi nhau cùng hưởng, thường kiếm ăn bên đàn gà mái nuôi con nhỏ, có mồi thường nhường cho cả mẹ con, có chim ác rình rập nó xả thân bảo vệ), Tín (gáy sáng đúng giờ, không ngày nào quên).

NGẪU HỨNG CHỢ HOA SỚM MAI

Chợ quê chẳng rõ mặt người

Hay bảy Tết sương mù trời - ríu ran

Quất, đào, tùng, cúc, trúc, lan

Cả em nữa…đẹp miên man, ảo mờ

Chào mời ríu rít như thơ

Phả hơi sương khói, mởn mơ má hồng

Bao nhiêu giọt sương chưa chồng

Giăng giăng trước mặt, phập phồng sau lưng

Tôi như một kẻ ngố rừng

Ngác ngơ giữa chợ một vùng hoa tiên

Nụ hoa e ấp giọt đêm

Trong veo sương đậu má em bồi hồi

Tinh mơ mờ ảo sương trôi

Chợ hoa nghiêng ngả một tôi bồng bềnh

         

                                                Sớm mai, 27 Tết Đinh Dậu

SAO VẪN CHƯA VỀ, VỢ ƠI?

SAO VẪN CHƯA VỀ, VỢ ƠI?

Hai nhăm Tết rồi, sao chưa về vợ ơi?

Để bố con anh cứ ra trông vào ngóng

Bếp vẫn lạnh tanh, con co ro rét cóng

Ngơ ngác mắt buồn trông từng chuyến xe qua

Làm cả năm, ô-sin nhà người ta

Tháng tận, năm cùng bán mồ hôi, nước mắt

Lo Tết nhà người - nhà mình chưa có Tết

Xe chật, tàu đông, đêm nay về được không?

Về đi em cho có vợ có chồng

Có các con, cả nhà ta hạnh phúc

Dẫu ít tiền nhưng quây quần sum họp

Đào, quất ngoài vườn, con ríu rít cười vui

Hai nhăm Tết rồi, về đi nhé, vợ ơi!

Chẳng Tết to thì ta làm Tết bé

Gà ngoài chuồng, dăm cân nếp, tẻ

Cũng bánh trái, thịt thà, cũng thơm ngát hương hoa

Về đi em, mai tảo mộ ông bà

Ít đủ, nhiều no, em về là có Tết

Tiếng cười em sẽ xua đi giá rét

Về nhanh lên, nhanh lên nhé, vợ ơi!

                        Chiều hai lăm Tết Đinh Dậu

TÁO QUÂN

Cả năm xó bếp Táo ngồi

Nhọ nhem với những xong, nồi, chảo, ghênh

Khi thì lạnh ngắt buồn tênh

Lúc thì nóng rực thác ghềnh lửa reo

Tro than bạn với con mèo

Đàn ông hai vị ngồi theo một bà

Chẳng ngang hàng tựa tam đa

Chân kiềng ba góc ba ta chụm đầu

Khi Vua Bếp, lúc Đầu Rau

Có sao? Vẫn cứ bên nhau lửa hồng

Một vợ có những hai chồng

Vẫn hòa thuận, vẫn ấm nồng yêu thương

Người ta Vua tựa thiên đường

Ngai vàng chễm chệ chính trường minh quân

Đằng này Vua Bếp dưới chân

Chỉ góc với xó, bạn dân đêm ngày

Hài hia, mũ áo hôm nay

Ngày mai cưỡi cá Táo bay lên giời

Sớ dài dằng dặc kín lời

Xin Táo trình tấu thấu Trời giúp dân

                 Đêm 22 tháng Chạp, Bính Thân

ĐỢI CON VỀ TẾT

Sao tới chiều nay vẫn chưa về hả con?

Tết hàng xóm đã đông vui lắm lắm

Nhà người ta xi xao gói bánh

Mẹ vẫn thở dài ngồi tựa cửa chờ trông?

Liệu Tết này con có về không?

Xa xôi quá, rét mưa, đường lại tắc?

Làm cả năm lương lo ba ngày Tết

Những lại đi, về thương con lắm, con ơi!

Cũng tại số duyên con lấy chồng xa xôi

Những ngày này cũng nhớ buồn lắm chứ

Về trước? Về sau? Lễ quà đủ thứ?

Con nhỏ đèo bòng biết tính sao đây?

Mẹ hiểu điều này mắt vẫn cứ cay cay

Vẫn khắc khoải mong con về cùng cháu

Bánh mẹ gói rồi chỉ chờ con về nấu

Đêm ba mươi quanh bếp lửa quây quần

Qua ngõ nhà ta người xe ầm ầm

Thấy dáng quen quen mẹ vội vàng đứng ngóng

Không phải con?
Lại bần thần, hụt hẫng

Con vẫn chưa về?
Xuân Tết cứ ào đi…

                        Chiều 20 tháng Chạp, Bính Thân

MAI SAU CÓ CÒN?

Mai sau ở tuổi chín tư

Yêu anh - em có còn như lúc này?

Ôm anh còn chặt vòng tay?

Nụ hôn còn có đắm say nồng nàn?

Em còn hát khúc Điệp Lan?

Liệu anh còn gảy được đàn nữa không?

Xưng hô còn có mặn nồng?

“Anh, em”? 

Hay “cụ”? 

Hay “ông” với “bà”?

Em còn son phấn, nước hoa?

Mắt em lúc đó có là hồ thu?

Có “lai” “phây búc” vô tư?

“Seo phì”, “pốt” ảnh, “”meo” thư, “chát”, “còm”…?

Rừng già nhưng núi mãi non

Em còn váy ngắn, có còn hai dây?

Có còn má đỏ hây hây?

Có còn đứng cắn móng tay thẹn thùng?

Dù cho giông gió bão bùng

Răng long, đầu bạc…thủy chung em à!

Mai sau trăm tuổi về già

Tình ta mãi mãi vẫn là đắm say…

                   Trước Tết Đinh Dậu - 2017

HÀNH TRÌNH GỌI CHỮ NHỌC NHẰN

(Đọc tập thơ “Gọi chữ”  của Đỗ Xuân Thu - Nxb Hội Nhà văn 2016)

                                                   Vũ Thị Thanh Minh

Tác giả Đỗ Xuân Thu đã viết 24 đầu sách, riêng thơ tác giả đã có 11 tập. Tập thơ lục bát “Gọi chữ” (Nxb Hội Nhà văn 2016) là tập sách thứ 24 của anh. Tác giả viết rất nhiều về các đề tài gắn liền với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, cơ chế thị trường, mở cửa giao lưu hội nhập toàn cầu… Anh là người có tinh thần lao động nghệ thuật nghiêm túc, sáng tạo, điều đó khiến độc giả phải khâm phục.

Chủ ý của anh được gửi gắm trong bài thơ “Gọi chữ” và cũng chính là tiêu đề chung của tập thơ. Chữ là ngôn ngữ phi vật thể nhưng ngôn ngữ lại là công cụ độc đáo để xây dựng nên hình tượng văn học và xây dựng nên hình tượng của các ngành nghệ thuật cụ thể khác. Ngôn ngữ có sẵn trong dân gian, nhưng không phải ai cũng có khả năng lựa chọn, sắp xếp nó để tạo nên một tác phẩm nghệ thuật hấp dẫn người đọc, người nghe. Tên tập thơ có tính chất gợi hình, gợi cảm, gợi liên tưởng sâu, rộng. Chữ - ngôn ngữ không tự đến với mọi người đặc biệt là đối với nhà văn, nhà thơ. Nhà thơ phải “gọi” nó, gọi chính xác  tên nó thì “chữ” mới xuất hiện. Đó là điều khó. Ai đã sinh ra và đặt tên cho “chữ”? Chính là nhà văn, nhà thơ. Đỗ Xuân Thu đã gọi những đứa con tinh thần của mình từ trang sách bước ra cuộc đời để sống trong bộn bề cuộc sống hôm nay.

THÁNG CHẠP BỎ BÙA

Rằm tháng chạp vợ lên chùa

Tôi ngồi (trộm vía) bỏ bùa cho em

Phải lòng cô bé Lọ Lem

Mưa rơi đồng lõa buông rèm… mưa rơi…

Kể từ buổi ấy nàng ơi!

Ngày ngơ ngẩn nhớ, đêm vời vợi mong

Bùng nhùng giữa mớ bòng bong

Tôi ngơ ngác ngỡ như không phải mình (?)

Còn em thì cứ vô tình

Ngày ngày qua ngõ một mình “í a”…

Vô tư ngúng nguẩy đuôi gà

Mắt cười thế…Chết người ta…Còn gì!

Tôi ngồi đờ đẫn, vân vi

Vợ tôi bắt gặp hồ nghi, ngỡ ngàng

Trộm yêu bị tóm quả tang

Bắt đền em đã trái ngang bỏ bùa

Tháng củ mật - chớ có đùa

Vợ tôi lên chùa cầu giữ vía tôi

Em qua ngõ… lại cười rồi?

Trời ơi!

Tôi có là tôi không hà?

XIN ĐỪNG VỘI TẾT

Giá đừng có Tết thì hay

Khỏi thêm một tuổi, đỡ gay gắt tiền

Cứ xuân dằng dặc triền miên

Cứ em mười tám đằm duyên thuở nào

Trẻ con cứ hát đồng dao

Mẹ cha cứ khỏe hồng hào như xưa

Còn ta thì cứ mộng mơ

Không lo cơm áo, chỉ thơ với đời…

Chầm chậm nhé, thời gian ơi!

Làm sao quay lại cái thời trẻ trai?

Cái thời trúc thẹn cùng mai

Đuôi gà ngúng nguẩy, mắt nai, má hồng

Anh chưa vợ, em chưa chồng

Bờ sông cây cải chưa ngồng, chưa hoa

Cái thời xa tít mù xa

Xin đừng vội Tết để ta ngược nguồn!

              Sớm mai,11 tháng chạp Bính Thân