Thứ Năm, 15 tháng 1, 2015

RƠI LÚC NỬA ĐÊM



Mạng hư, đường truyền tắc nghẽn
Nhớ em đành hoá sao trời
Nửa đêm trên cao nhìn lén
Em trong giấc nồng, em ơi!

Trời đêm thăm thẳm mình tôi
Một ngôi sao xanh thao thức
Bao nhiêu yêu thương rạo rực
Cuống cuồng bay về phương em

Nửa đêm, nửa đêm, nửa đêm...
Và một mình tôi, một nửa
Vấp mảnh trăng già, tôi vỡ
Những mảnh buồn
Rơi
Rơi
Rơi...

2 giờ sáng, 15/01/2015

Thứ Hai, 12 tháng 1, 2015

“SẠP THƠ LỤC BÁT CÒN TƯƠI CHỮ VẦN”

                                                  
                      Nguyễn Hữu Quý

Thực tình tôi đã loay hoay khi nghĩ đầu đề cho bài viết cảm nhận về tập thơ Lục bát bỏ bùa (*) của Đỗ Xuân Thu. Cuối cùng, bằng lòng trích hẳn một câu trong bài Lục bát cầu may của anh ấy làm tít. Tôi biết, Đỗ Xuân Thu đang dồi dào lực viết; ngoài 6 tập truyện ngắn, 3 tập tiểu thuyết, 1 tập tản văn anh đã trình làng 9 tập thơ. Lục bát bỏ bùa là đứa con thơ thứ 9 của Đỗ Xuân Thu.
Tôi nghĩ, thể thơ được coi là truyền thống này đã chảy, đã thấm trong Đỗ Xuân Thu từ lâu bởi vậy mới có lời ru thao thiết: Lục bát à, lục bát ơi!/ Buồn đau không bán, vui cười không mua/ Lang thang một gã quê mùa/ Gánh thơ ra chợ, vào chùa…cầu may…Chợ và chùa, một chỗ ồn ào xô bồ, một chốn tĩnh lặng, thanh đạm nhưng đều thuộc về cuộc sống cả và ở đâu cũng cần tình người tốt đẹp. Đắm chìm vào cái tình, vin câu lục bát, Đỗ Xuân Thu phơi trải lòng mình vừa hồn nhiên, vừa sâu sắc đến dễ thương.
Làm thơ lục bát dễ nhưng khó. Non tay là sáo mòn, nôm na vần vè ngay thôi. Cảm xúc không đầy, tứ thơ không vững, hình ảnh không đắt, ngôn ngữ không hoạt thì lục bát khó hay lắm dẫu vần rất chuẩn, luật bằng trắc chẳng sai. Không phải nhà thơ nào cũng bén được duyên lục bát đâu. Đọc lục bát của Đỗ Xuân Thu, tôi thấy anh là một trong những người viết hiện nay có cái duyên “lặn vào trong” với thể thơ đậm chất Việt này. Độ hòa nhuyễn trong thơ lục bát của Đỗ Xuân Thu đáng ghi nhận. Không khó lắm khi ta muốn chọn ra những bài khá, câu khá trong tập Lục bát bỏ bùa này. Những bài như Bảy ngày ở xứ Kim Chi, Bỏ bùa, Chìm nổi, Đời sông, Gió đàn ông, Khúc ru của mẹ, Ru chay, Trước ngày con làm mẹ, Vai diễn…sẽ minh chứng cho điều tôi vừa nói. 

Thứ Ba, 6 tháng 1, 2015

CHÀO NĂM MỚI 2015



 
          Mấy ngày nay, tôi ngập đầu trong đống hồ sơ công văn báo cáo. Từ kiểm điểm cá nhân cuối năm đến viết báo cáo tổng kết của cơ quan, đơn vị. Từ lập mẫu biểu, cho điểm đánh giá đến tự xếp loại A, B, C. Rồi kiểm tra chéo thi đua. Rồi họp hành bình xét. Rồi dự hội nghị tổng kết... Tất cả cứ nhộn nhịp hẳn lên. Chưa xong việc nọ đã lại đến việc kia. Việc nào cũng gấp gáp, cũng cần thiết và quan trọng. Công việc cuốn hút nên tôi chẳng còn nghĩ đến ngày thứ nữa. Và hôm nay, cái rét cắt da cắt thịt khiến tôi rùng mình so vai rụt cổ. Bất giác nhìn lên cuốn lịch treo tường, tôi bỗng thấy nó mỏng manh quá. Những ngày xanh theo lịch rụng từng tờ và bây giờ hình như chỉ còn mấy tờ nữa thì phải? Tôi sực tỉnh nhận ra rằng: thế là lại sắp hết một năm nữa rồi!
          Không chỉ cơ quan hối hả cho những công việc nước rút cuối năm mà ngoài kia mọi người cũng đang tất bật lắm. Từ những con đường nhộn nhịp người xe đến các công trường nhà máy cũng đang hối hả tăng ca, vượt kíp để hoàn thành kế hoạch. Từ bác nông dân dầm mình trong mưa rét để chăm sóc vụ đông đến các doanh nhân, giám đốc cũng bận bịu lo thủ tục thanh quyết toán cuối năm. Rồi các nhà văn, nhà thơ, nghệ sỹ cũng mê mải tìm tứ, dàn dựng chương trình cho những tác phẩm mới của mình phục vụ nhân dân đón chào năm mới. Các nhà quản lý, lãnh đạo, các nhà báo thì phân tích, mổ xẻ, nhận định, đánh giá tình hình năm để chọn ra những sự kiện quan trọng nhất, điển hình nhất và dễ nhớ nhất. Thời khắc chuẩn bị tiễn đưa năm cũ, đón chào năm mới sao nó bỗng thiêng liêng và đáng yêu đến thế này.

Thứ Bảy, 3 tháng 1, 2015

THÁNG CHẠP MƯA PHÙN



           Không biết mọi người thế nào chứ với tôi, tôi rất thích mưa phùn. Tháng chạp mà không có mưa phùn gió bấc thì còn đâu là tháng chạp. Nghe mọi người ca cẩm mưa phùn làm cho củi lem nhem ướt không cháy được, áo quần ướt phơi bao giờ khô, hạt rau cải tra xuống rồi bao giờ mọc...tôi vừa buồn cười vừa khoái chí. Thì thế mới là mưa phùn. Đặc sản của tháng chạp miền Bắc đấy. Đố miền Nam có được cảnh mưa phùn này nha.
          Mưa phùn thường đi với gió bấc. Đã rét lại càng rét hơn. Ngày trước, nhìn mẹ tôi co ro trong mấy lần áo vá ra đồng quãi tro chống rét cho mạ, tôi thương lắm. Cả bố tôi nữa. Mưa rét thế mà vẫn cho trâu xuống bừa ngả nốt thửa ruộng để cho ngấu rạ ra giêng còn kịp cấy. Cái áo mưa lòe xòe choàng lên người bố tôi. Con trâu cũng được khoác mấy lần bao tải quanh mình cho đỡ rét. Có lần tôi thử nhúng chân mình xuống ruộng thì eo ơi, buốt thon thót, như ngàn mũi kim châm vào thịt da tê cóng. Bàn chân tôi đỏ lừ. Bố tôi quát. Tôi nhe nhẻn cười cự nự: “Rét thế bố cũng còn bừa được nữa là!”. Bố bảo: “Bố quen rồi. Xuống một lúc là ấm ngay”. Bố nói thì nghe vậy chứ tôi biết bố cũng đang phải cố đấy. Chợt nhớ câu thơ của Tố Hữu trong bài Bầm ơi: “Mưa phùn ướt áo tứ thân/ Mưa bao nhiêu hạt thương bầm bấy nhiêu”. Thế mà tôi vẫn cứ thích mưa phùn, chạy nhảy nô đùa cùng bạn trẻ trâu hun khói đốt đồng thì thật là vô tư, vô ý quá. Ôi, cái thú thích ngược đời và tuổi thơ khờ dại của tôi.

Thứ Sáu, 2 tháng 1, 2015

QUÁN CÓC CHIỀU CUỐI NĂM




          Chiều nay, gió mùa đông bắc lại tràn về. Bầu trời xám xịt. Mây như sà hẳn xuống. Gió thông thốc thổi từng cơn ào ào. Tôi co ro cúm rúm trong cái áo vét đi liêu xiêu trong chiều gió bấc. Hết giờ làm việc rồi. Không có gì vội vã cả. Tôi sà vào cái quán cóc quen bên đường gọi một chén trà nóng. Đón chén trà ấy từ tay bà cụ già chủ quán, tôi xoay xoay nó trên tay rồi đưa lên miệng nhấp một ngụm. Hương trà tỏa ra thơm ngào ngạt. Vị trà chan chát ngòn ngọt thấm sâu vào đầu lưỡi. Tôi chép chép miệng thưởng thức. “Rượu khà, trà chép”, các cụ chả bảo thế là gì. Nào tôi có định chép miệng đâu mà nó cứ tự nhiên thế đấy chứ. Phản xạ vô điều kiện đó chăng?
          Thế là chỉ có chén trà nóng thôi mà hầu hết các giác quan trong con người tôi đều được thưởng thức. Nước trà xanh như pha mật lợn để mắt nhìn. Mùi trà thơm ngào ngạt quyến rũ để mũi ngửi. Vị trà chát ngọt tê tê nơi đầu lưỡi để miệng uống. Cái nóng của chén trà tỏa vào lớp da tay, xoay xoay vào thành chén mà hít hà cho tai cũng được nghe, được sướng cùng. Chẳng phải nghệ thuật trà đạo, chỉ là chén trà nóng cuối năm quán cóc ven đường mà cũng thú vị, khoan khoái đến lạ lùng.
          Quán cóc của bà cụ này đơn sơ lắm. Cái chõng tre trên đó bày hoa quả, bánh kẹo và vài bao thuốc lá... Cái ấm giỏ trong đó là chiếc ấm tích lúc nào trà cũng nóng. Chiếc điếu cày dựng bên. Ba cái ghế băng kê ba góc, quây quanh lấy cái bàn. Lỏng chỏng quanh đó là mấy cái ghế chữ K phòng khi quán đông khách. Quán lợp lá, che phên nứa đủ để tránh được gió lùa. Vì đây là khu đất giải tỏa nên quán cũng chỉ làm tạm. Cạnh đó, một đống lửa được nhóm lên. Gốc tre cùng với trấu giữ cho bếp luôn đỏ than và ấm khói. Thi thoảng một đụn khói lại cuộn lên cay toét mắt. Ấy vậy mà khách cứ xúm xít bâu quanh chật ních. Ai nấy đều hơ tay xuýt xoa cùng gió rét. 

Thứ Năm, 1 tháng 1, 2015

CHIỀU CUỐI NĂM




Sao tuần này lại dài những hai năm?
Để mọi thứ tự nhiên thành cũ - mới?
Để chiều nay bỗng dưng buồn vời vợi
Dùng dắng thế này, em ơi biết chăng?

Có cách nào kéo dài chiều nay không?
Để viết nốt câu thơ còn dang dở
Chầm chậm nhé, sông ơi, đừng chảy nữa!
Đừng cũ những gì - kể cả nhé, mùa đông

                                  Ngày 31-12-2014

Thứ Bảy, 27 tháng 12, 2014

NHỮNG NGÀY CUỐI NĂM





Chưa kịp làm mới mình
Thì lịch kia đã cũ
Giật mình như mê ngủ
Đã hết năm rồi ư?

Vô tình hay vô tư?
Dòng thời gian cứ chảy
Đâu chỉ là tờ giấy
Đính trên tường lịch ơi!

Ngày lại ngày rụng rơi
Đã năm cùng, tháng tận
Để bây giờ ngơ ngẩn
Đếm được mất, buồn vui

Phân loại những hên xui
Nhặt gom từng câu chữ
Cái nào “save” bộ nhớ
Cái nào “delete”, lãng quên

Gặp câu thơ đầu tiên
Bỗng thấy đời trẻ lại
Và tiếng cười con gái
Dắt xuân về bên hiên...

            Cuối năm 2014

Thứ Tư, 17 tháng 12, 2014

LÀM SAO ẤM ĐƯỢC?




 

Rét nào hơn rét đêm nay
Buốt thon thót, rụng ngón tay... hả giời?
Cóng tê, kim chọc khắp người
Mấy lần chăn cuộn, kêu trời vẫn run

Vườn khuya lặng ngắt, dế giun
Đường khuya cây cũng như lùn trong sương
Trời ơi! Bao kẻ tha hương!
Cửa nhà không có, chiếu giường cũng không
Nằm không được, ngồi chẳng xong
Giọt đèn đông cứng còn mong chi người?
Khổ chưa chiếu đất màn trời?
Bao nhiêu đói rét, tơi bời bấy nhiêu!

Giáng sinh, Chúa giảng bao điều
Làm sao ấm được cái nghèo đêm nay?

                   Viết lúc 2 giờ sáng 17-12-2014






Thứ Hai, 15 tháng 12, 2014

CÀ PHÊ LỖ


 
          Đầu giờ làm việc buổi sáng, mọi người trong đoàn nghệ thuật Chèo thường tụ tập tại phòng của Diệu Thu. Phòng cô ở tầng trệt, sát cầu thang của ngôi nhà ba tầng. Hôm nào cũng thế, các cô gái nửa nghệ sỹ, nửa viên chức, tuổi từ hai mươi, ba mươi bao giờ cũng cứ phải “chào buổi sáng” bằng một ly cà phê với nhau tại phòng này rồi mới về phòng của mình hoặc đến hội trường để tập hát. Chiều qua còn “í a í i” với nhau thế mà mới qua một đêm đã có bao nhiêu chuyện giữa các nàng. Từ chuyện chồng con đến chuyện chó mèo. Từ chuyện son phấn, quần áo đến chuyện chạy sô đêm qua, chuyện lỡ diễn tuần trước. Rồi chuyện chợ búa, hành tỏi, chuyện đàn ông, đàn ang. Cả chuyện “phây búc”, những chuyện giời ơi đất hỡi trên mạng nữa chứ. Thôi thì đủ thứ chuyện trên đời được các nàng ríu rít với nhau cả nửa tiếng đồng hồ. Đến khi ông trưởng đoàn gọi ơi ới ở phòng tập cả bọn mới giải tán cho buổi tập mới “í ì i”.
          Hơn hai chục người trong đoàn Chèo thì có quá nửa là nữ. Trong số nữ đó thì có gần chục cô còn trẻ, tuổi sàn sàn hai lăm, hai sáu. Đây là số diễn viên mới được tuyển vào đang hừng hực khí thế. Cô nào cô ấy đều trẻ đẹp, hát hay, múa dẻo. Chết nỗi, thời buổi truyền hình, băng đĩa, nhạc pop rap, hip hop quay cuồng, ca ra ô kê khắp chốn khắp nơi, nghệ thuật hát dân gian chạy hụt hơi mà vẫn bị lạc lõng. Đoàn Chèo mấy phen suýt bị giải tán, bị sáp nhập vào các đoàn nghệ thuật khác. Một số người tìm đường xin chuyển công tác. Số diễn viên gạo cội vì lòng yêu nghề nên cố kiết bám giữ lấy đoàn. Thế rồi, chủ trương “giữ gìn bản sắc dân tộc” trong xây dựng văn hóa, cấp trên đã đầu tư xây dựng mới ngôi nhà ba tầng cho đoàn Chèo và tuyển thêm diễn viên mới. Các nàng hay cà phê buổi sáng này nằm trong số đó. 

LẠY CHÚA! A-MEN!



Chẳng biết giờ này phía ấy có vui không?
Mà đằng này rét buốt buồn quá thể
Tháng tận, năm cùng, còn vài ngày lặng lẽ
 
Hững hờ trôi về mãi phía không nhau

Mùa Giáng sinh về em còn ở nơi đâu?
Bỏ mình anh quỳ dưới chân tượng Chúa
Lời nguyện cầu chỉ thấy thương và nhớ
Để giọt chuông buồn thánh thót vang ngân

Chẳng biết giờ này em có phân vân
Trước cột mốc thời gian, giữa hai năm cũ - mới
Có biết phía này có một người đứng đợi
Bên gốc thông già đêm giá buốt - Noel

Lạy Chúa lòng lành! Lạy Chúa! A-men!
Chuyển lời thương của con bay về phương ấy
Để đốm lửa đêm đông hóa thành đám cháy
Sưởi ấm tình con, a-men! A-men!
                                  Trước Giáng sinh 2014