"ĐỒNG CHIỀU GỐC RẠ " ƠI, NHỚ LẮM

        

        Có một khung cảnh tuổi thơ cứ ám ảnh mãi trong tôi, theo tôi đi suốt cuộc đời. Mỗi khi đông về nó lại hiện lên rờ rỡ như níu kéo tôi, dắt tôi về với những ngày xa xưa ấy. Đó là khung cảnh khói đốt đồng của một chiều đông giá rét. Làn khói bay như mơ, đồng chiều trơ gốc rạ, bầu trời xám xịt, gió bấc rít từng cơn, lũ trẻ trâu chúng tôi nô đùa quanh đống lửa hồng đang nghi ngút khói. Đàn trâu nhẩn nha gặm cỏ quanh đâu đó. Cả cánh đồng mênh mông vắng tanh vắng ngắt, nếu không có lũ trẻ trâu chúng tôi và đống lửa chắc sẽ hiu quạnh biết chừng nào. 

         Mùa đông buồn tẻ và cô đơn. Cánh đồng mùa đông có lẽ buồn nhất trong năm. Mùa xuân là mùa gieo trồng. Cấy lúa chiêm, tra đỗ, vừng, trồng rau, cà, chăm sóc lúa... Câu ca dao "Tháng chạp là tháng trồng khoai/ Tháng giêng trồng đậu, tháng hai trồng cà/ Tháng ba cày vỡ ruộng ra/ Tháng tư gieo mạ thuận hoà mọi nơi..." đã thuộc nằm lòng trong tôi. Lúc nào trên cánh đồng cũng có người tất bật chăm bón, vun trồng. Mùa hạ, cánh đồng lại càng bận rộn hơn. Gặt chiêm xong là phải làm vụ mùa ngay. Vừa gặt lúa, vừa tra mạ, vừa làm đất chuẩn bị cho vụ mùa. Chậm ngày nào là vụ mùa kém thu ngày đó. Các cụ chả dạy "mùa hơn đêm, chiêm hơn xướng" đó là gì. Cánh đồng mua hè vui lắm. Tiếng người í ới gọi nhau, tiếng giục trâu cày bừa "vặt, diệt" râm ran từ sớm chí tối trên đồng. Còn mùa thu, cánh đồng hiền hoà hơn. Lúa mùa đang thì con gái, người ta chỉ còn việc làm cỏ, bón phân chăm sóc lúa. Không ngày nào là không có người vác cuốc ra đồng. Dẫu chẳng có việc gì thì bố tôi cũng vác cuốc đi thăm lúa. Dẫn nước về ruộng, đắp lại cái trổ mới vỡ... Và nếu chẳng có việc gì nữa thì bố tôi chống cuốc ngắm nhìn cánh đồng xanh mướt mát đang mơn man trong nắng gió thu, nhìn những sóng lúa đang đuổi nhau hết đợt nọ đến đợt kia mà hởi lòng hởi dạ. Chẳng mấy chốc lại đến "ngày tháng mười chưa cười đã tối" để cánh đồng tíu tít vào vụ gặt. Gặt mùa xong, còn mấy tháng nữa mới đến vụ chiêm. Chẳng mấy ai ra đồng vào mùa đông nữa. Thì có việc gì đâu mà họ ra đồng cơ chứ. Ngày xưa làm gì có vụ đông. Thế nên, tháng mười gặt hái xong là người ta bỏ không ruộng đồng mấy tháng liền. Cánh đồng trơ gốc rạ. Tha hồ cho lũ trẻ và đàn trâu nô đùa. Cánh đồng lúc này là thế giới riêng của lũ trẻ chúng tôi. 

CHỊ VE CHAI

 

                             Ruộng không, nghề, vốn cũng không

Gia tài chỉ chiếc xe tồng tộc thôi

Khi đạp ngược, lúc dắt xuôi

Vòng quay cơm áo lần hồi sớm trưa

Chị gom đầu thẹo đuôi thừa

Những đồ phế thải đang chờ bỏ đi

Lọ chai, sắt vụn, vòng bi,

Lon bia, giấy lộn, ti vi, chậu thùng...

Dọc ngang len lỏi khắp vùng

Bán mua bao cái ngượng ngùng làm vui

Trải bao cay đắng ngọt bùi

Nuôi con đại học không lui chí bền

Đi từ đồng nát mà lên

Nhặt gom mảnh vỡ xây nền tương lai

Chiều quê bóng chị đổ dài

Cồng kềnh sắt vụn, ve chai... chị cười...

                                           Tháng 11-2012

ĐỌC "LỜI CÂU HÔN ĐÊM QUA" CỦA VŨ THANH HOA

           Vừa qua, tôi rất vui khi nhận được tập thơ “LỜI CẦU HÔN ĐÊM QUA”(Nxb Hội Nhà văn) của nhà thơ Vũ Thanh Hoa (thành phố Vũng Tàu) gửi tặng. Đây là tập sách thứ ba của Vũ Thanh Hoa mà tôi được tác giả gửi tặng qua đường bưu điện sau tập thơ “Trong em có người đàn bà khác” và tập truyện ngắn “Người nhìn thấu linh hồn”. Đọc Hoa đã nhiều trên mạng, kể cả những bài viết, bài bình của các nhà văn, nhà thơ, nhà lý luận phê bình văn học có tên tuổi nhưng vẫn không thích bằng cầm chính quyển sách của Hoa trên tay để đọc. Tuy chỉ biết nhau qua mạng nhưng tôi thấy đây là một cây bút sung sức, cách viết lạ, táo bạo, mãnh liệt nhưng duyên dáng đằm thắm và rất nữ tính.

          Hai quyển sách trước của Hoa tôi đã đọc đi đọc lại bao lần nhưng mỗi lần đọc lại phát hiện thêm những điều mới lạ và lại có những cảm xúc mới lạ trong tôi. Tập truyện ngắn “Người nhìn thấu linh hồn” tôi đã có bài cảm nhận. Riêng tập thơ “Trong em có người đàn bà khác” thì chưa dám đặt bút vì nó hay quá, có nhiều bài viết rất sắc sảo, rất hay rồi. Tôi chỉ để quyển sách đó ở chỗ thuận tiện nhất và thường xuyên lấy nó ra nhâm nhi đọc lại, nhất là những lúc bỗng dưng buồn. Đọc Hoa để chìm trong thế giới ảo giác, thăng hoa, phồn thực, bồng bềnh câu chữ, để rồi từ đó, tôi lại nảy sinh ra những ý tứ thơ mới từ những bài thơ của Vũ Thanh Hoa. Không biết đó có phải là sự đồng cảm không hay là sự “ăn theo” nữa nhưng tôi đọc thơ Hoa, làm thơ theo Hoa bỗng cảm thấy yêu cuộc đời này hơn, thi vị hơn.

KHI CHẲNG LÀ HAI NỬA CỦA NHAU

TIẾNG GẬY ÔNG MÙ

                                

Chiều buông, khe cửa rét lùa

Hình như có tiếng gậy khua ngoài đường?

Bước chân hành khất tha hương

Xẩm xơ, rờ rẫm dặm trường về đâu?

Lang thang xó chợ, ga tầu

Ông mù ngụp giữa bể dâu kiếp nghèo

Bao nhiêu ánh mắt nhìn theo

Người rơm rớm lệ, kẻ nheo nhéo đùa

Cái nghèo bán chẳng ai mua

Ngày đêm chỉ tiếng gậy khua buốt lòng

Khi lộc cộc, lúc long cong

Lạc rơi góc phố, quặn trong tim người

Khi reo canh cách như cười

Lúc kêu cồng cộc rã rời niềm đau

Gậy khua năm tháng nát nhàu

Chọc vào nhân thế nỗi đau - ông mù...

VAY, MƯỢN, NỢ, XIN

VAY

Cho tôi vay một ngày Thu

Để nghe nốt tiếng chim gù chiều qua

Để đêm vằng vặc trăng ngà

Để mơn man hết nõn nà... rồi Đông

 MƯỢN

 Mượn em một đêm không chồng

Khoả thân con sóng biển Đông làm giường

Khều trăng cho em soi gương

Để tôi giông bão yêu thương...rồi tàn...

NỢ

Em gieo câu lục vần Yêu

Bắc cầu dải yếm sớm chiều chờ mong

Chữ vần tôi rối bòng bong

Nợ em câu bát long đong một đời...

XIN

Ngửa tay xin Chữ thánh hiền

Ăn mày cửa Phật chút duyên thãi thừa

Xin đời tất cả ngu ngơ

Tôi về xếp chữ làm thơ tặng Nàng...

                                    Đầu đông 2012

THẾ LÀ EM ĐÃ BAY

                                       

Thế là em đã bay

Lên chín tầng mây

Cái chấm nhỏ nhoi rồi mất hút cuối trời

Ngửa cổ anh nhìn, bước chân chơi vơi

Sân ga trống hoác

Ngơ ngác

Trên tay anh

Sợi dây diều vừa đứt

Theo gió ngo ngoe như rắn mất đầu

Vừa mới đó thôi mà bây giờ em đâu?

Cả sợi dây diều đứt cũng chỉ là tưởng tượng

Chẳng còn phương hướng

Vô hồn anh đi

Vẫn còn đây tiếng em thầm thì

Vẫn còn đây hơi thở em nồng ấm

Cả nụ cười xinh và ánh nhìn say đắm

Anh nâng niu trên tay

Thế là em đã bay...

Thế là em

Đã bay...

                 

CHÍNH CHỦ

                         
                    
                    Lòng vòng chạy xe quanh phố
                    Lạc giữa dòng người đại lộ
                    Không biết đi đâu
                    Vượt trước
                    Tụt sau
                    Kệ
                    Tôi đi
                    Nhẩn nha ga
                    Nhịp nhàng cần số
                    Cẩn thận đèn xanh, đèn đỏ
                    Lúc chậm, lúc nhanh, khi chạy, khi dừng

                    Bỗng chú công an (đích thị người dưng)
                    Thổi còi bắt tôi stop
                    Giơ tay chào mà mặt nghiêm như họp
                    Giấy tờ xe không chính chủ mất rồi!
                    Xe tôi mượn đấy chú ơi!
                    Không nói lôi thôi
                    Cứ phạt!
                    Trình bày bằng thơ chẳng được
  
                    Bỗng dưng tôi nhớ về em
                    Tình ta đâu có chính danh
                    Sao vẫn nồng nàn thương nhớ
                    Xe nào sang tên đổi chủ
                    Sao vẫn ngọt ngào đường đi
                    Cái xe có tội tình chi?
                    Tình yêu có tội tình chi?
                    Sao bày đèn xanh, đèn đỏ?

XUÂN THU - TAY "NGÔNG" NỂ VỢ

        Nhà thơ, nhà báo Vương Tâm trong một lần công tác lên Phú Thọ đã có buổi tâm sự trò chuyện với tôi khá lâu. Chẳng ngờ, qua câu chuyện đó, ông đã viết một bài báo (hẳn một trang) về tôi in trên báo Văn nghệ Công an số 187 ra ngày 05-11-2012. Ông điện và gửi mail bài này cùng ảnh trang báo cho tôi. Tôi xem, đọc và rất xúc động trước tình cảm của ông. Ông nhìn tôi ở một góc nhìn khác. Bài báo rất ấn tượng, chỉ có 4 chi tiết chưa chính xác lắm. Đó là: số sách xuất bản của tôi là 14 (chứ không phải 13), tiền thưởng các giải (3 giải) và hỗ trợ đầu tư của tập thơ “Khúc đồng dao” là 37 triệu đồng (chứ không phải 25 triệu đồng - giá vàng hồi đó mới có 280 ngàn đồng/chỉ thôi nhé) và thời điểm những năm 90 của thế kỷ trước thì chưa có laptop mà mới chỉ có vi tính "386", "486" và ca khúc "Kỷ niệm Đoan Hùng" là bài hát đơn ca chứ không phải "tập thể ca". Dẫu sao cũng là những chi tiết vui và thú vị.

           Một lần nữa xin cảm ơn nhà thơ, nhà báo Vương Tâm và báo Văn nghệ Công an đã cho Choẽ bò em bay lên mây. Xin giới thiệu bài viết này cùng bà con để mừng cho Choẽ nhà em.

                              
        TAY "NGÔNG" NỂ VỢ

                                                                              Vương Tâm

      Giờ thì Xuân Thu đã là Phó chủ tịch thường trực Hội Văn Nghệ Phú Thọ, trong tay có tới 13 cuốn sách các thể loại, nhưng vẫn ham vui, vẫn mơ màng, tình tang trong mộng tưởng, lắm chuyện. Mới rồi đi dự trại và tham gia lớp học của Hội Nhà văn tổ chức trên Gia Lai, “hắn” đã tưởng tượng ra một loài hoa có cái tên Nhã My, trong truyện ngắn “Huyền thoại hoa Nhã My”. Ai đọc cũng đều tin rằng ở núi Phú Cương thăm thẳm ấy có một loài hoa Nhã My, một biểu tượng cho sự nồng nàn, say đắm, thủy chung. Nhiều người dò hỏi. Có những cô gái đã kiếm tìm. Nhưng lại có người bảo “hắn” chơi ngông, dám bịa đặt, vì loài hoa ấy làm gì có. Thì thế! “Hắn” nổi tiếng ngông từ khi còn trẻ…

         1 - Từ “quan” xã chơi ngông

       Trước khi về làm “quan” ở Hội Văn nghệ Tỉnh, Xuân Thu đã có hai mươi năm làm “quan” xã và huyện. Cái đận làm công tác xã, ở Chí Đám, Đoan Hùng, từ năm 1986 đến 1998,  Xuân Thu đã từng làm Chủ tịch xã tới mấy khóa liền và đã nổi tiếng là chơi ngông. Anh là người chủ tịch xã đầu tiên, trong toàn huyện chơi vi tính khá thành thạo. Xuân Thu mang nhiều hoài bão xây dựng quê mình sau khi rời quân ngũ và đi học một lớp trung cấp nông nghiệp về. Khi ấy, ông “quan” xã trẻ nhất huyện, nếu không nói là trẻ nhất tỉnh Phú Thọ, ở tuổi 30 biết chơi đàn ghi ta và xúng xính chiếc lap top bên mình. Người già bảo hắn chơi ngông, điệu đà, chắc đã làm được gì, nhưng hóa ra “hắn” giỏi nghề nông thật sự và sống chết với làng xã, cho dù khi đó không hề có chế độ gì đáng kể và nhất là đến chủ tịch xã cũng không có lương trong biên chế Nhà nước.   

EM MANG MÙA THU ĐI ĐÂU?

                    

                                   Em mang mùa thu đi đâu?
                             Hỡi con chuồn chuồn ớt đỏ
                             Heo may vương đầy lối cỏ
                             Chiều buông từng sợi khói gầy

                             Em để mùa đông lại đây
                             Bỏ tôi “đồng chiều gốc rạ”
                             Khản đêm gió gào vật vã
                             Lập bập môi run gọi người...

                             Tôi nhặt từng chiếc lá rơi
                             Những mảnh thư tình xào xạc,
                             Khẳng khiu cành thơ ngơ ngác
                             Đâu rồi? Đâu rồi mùa thu?

                             Tôi gom từng tiếng chim gù
                             Cốm thơm đầu mùa gọi bạn,
                             Dằng dặc mùa đông hiu quạnh
                             Khắc khoải tiếng lòng gọi nhau

                             Em mang mùa thu đi đâu?
                             Đôi đường Ngưu Lang, Chức Nữ
                             Suốt đời tôi làm lữ thứ
                             Hành khất đi tìm mùa thu...